Zabronią nam palić węglem, każą zlikwidować kominki. Milczą kto za to zapłaci

Elżbieta Lanc i Janina Orzełowska z Zarządu Województwa Mazowieckiego spotkały się z samorządowcami regionu ostrołęckiego, by poinformować jak będzie przebiegało wprowadzania w życie uchwały antysmogowej.

Źródło zdjęcia: Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego

Okazuje się, że uchwała zrównuje domowe kominki w których ludzie palą drewnem z najbrudniejszymi piecami – kopciuchami, w których można (tzn. nie można, ale jest to fizycznie i chemicznie możliwe) spalać wszystko.
Posiadacze domowych kominków będą musieli zlikwidować je szybciej niż użytkownicy pieców węglowych innych iż kopciuchy.

Uchwała przewiduje, że drewno będzie można kupić tylko na fakturę, bo to ma być świadectwo jego jakości. W ten sposób z obrotu drewnem zostali wykluczeni właściciele prywatnych lasów, którzy nadwyżki z wycinek i przecinek odsprzedawali dotąd sąsiadom.

Komunikat Urzędu Marszałkowskiego ze spotkania nie mówi jak na te rewelacje zareagowali samorządowcy.

Przyjęta przez Sejmik Województwa Mazowieckiego uchwała antysmogowa dla Mazowsza obowiązuje od 11 listopada 2017 r. O głównych jej założeniach, a także możliwych źródłach dofinansowania do wymiany np. pieców można się dowiedzieć podczas cyklu spotkań informacyjnych organizowanych przez urząd marszałkowski województwa mazowieckiego. Dziś w Ostrołęce o nowych przepisach z samorządowcami rozmawiali wicemarszałek Janina Ewa Orzełowska, członek zarządu województwa mazowieckiego Elżbieta Lanc oraz przedstawiciele urzędu marszałkowskiego.

– Smog jest ogromnym zagrożeniem dla naszego zdrowia i życia, czego świadomi są także mieszkańcy Mazowsza. I właśnie ta świadomość społeczeństwa jest kluczowa w walce o czyste powietrze. Stąd szeroka kampania informacyjna, która ma wskazywać nie tylko fatalne skutki smogu, ale przede wszystkim działania, jakie należy podjąć, aby obniżyć niską emisję – podkreśla wicemarszałek Janina Ewa Orzełowska.

– Uchwała antysmogowa i prowadzone działania edukacyjne mają ogromny wpływ na poprawę jakości powietrza w regionie. To, czym palimy w piecu czy jakich urządzeń używamy jest kwestią społecznej odpowiedzialności każdego z nas. Spotkania, które organizujemy pozwalają na rozmowę nie tylko na temat ochrony powietrza na Mazowszu, ale także ważnych dla mieszkańców źródłach dofinansowania np. do zakupu nowego pieca – zaznacza Elżbieta Lanc, członek zarządu województwa mazowieckiego.

Szerokie konsultacje

Przyjęcie uchwały poprzedziły szerokie konsultacje eksperckie i społeczne. Mieszkańcy swoje uwagi mogli zgłaszać zarówno pisemnie, jak i ustnie, a spotkania informacyjne odbyły się we wszystkich miastach subregionalnych – Warszawie, Płocku, Radomiu, Ciechanowie, Siedlcach i Ostrołęce. Do projektu uchwały zgłoszono ponad 2,2 tys. uwag, wniosków i opinii, w większości pozytywnych. Wszystkie wnioski zostały wnikliwie przeanalizowane, a zasadne uwzględnione w projekcie uchwały. Finalny projekt uchwały stanowi konsensus rozbieżnych oczekiwań dotyczących jej zakresu.

Również ze strony gmin płynęły często przeciwstawne wnioski. Niektóre samorządy apelowały o wprowadzenie bardziej restrykcyjnych rozwiązań, czyli np. całkowitego zakazu spalania węgla czy skrócenie terminów przejściowych na wymianę pieców. Inne sugerowały odroczenie zmian. Rozpatrując sprzeczne opinie i formułując przepisy uchwały konieczne było znalezienie wyważonego konsensusu. W toku prac brano pod uwagę przede wszystkim cel, jakim jest poprawa jakości powietrza na Mazowszu i związana z tym poprawa zdrowia mieszkańców. Kierowano się przy tym również zasadą proporcjonalności, polegającą na tym, że wdrożone uchwałą przepisy pozwolą na osiągnięcie oczekiwanego efektu ekologicznego przy proporcjonalnie najniższych kosztach i w najszybszym terminie.

– Mieliśmy bardzo dużo głosów poparcia dla samej idei wprowadzenia regulacji prawnych. Napłynęło do nas ponad 2,2 tys. uwag, wiele z nich uwzględniliśmy. Z kolei spośród 314 mazowieckich samorządów, którym projekt uchwały został przekazany do zaopiniowania, jedynie 16 zaopiniowało go negatywnie. Oznacza to, że 95 proc. wszystkich gmin dostrzega problem złej jakości powietrza na terenie województwa i akceptuje wprowadzane regulacje – podkreśla Marcin Podgórski, dyrektor Departament Gospodarki Odpadami oraz Pozwoleń Zintegrowanych i Wodnoprawnych w UMWM.

Piece zgodne z ekoprojektem

Podjęta uchwała antysmogowa ogranicza m.in. używanie pieców, kotłów i kominków, które nie spełniają wymagań ekoprojektu. Są to normy jednolicie określone dla całej Unii Europejskiej. Zawierają one minimalne wartości emisji zanieczyszczeń do powietrza dla kotłów oraz ogrzewaczy pomieszczeń (m.in. kominków). Wszystko po to, aby zmniejszyć zużycie paliwa i zredukować zanieczyszczenia emitowane przez przestarzałe urządzenia. Przed zakupem pieca, warto upewnić się u sprzedawcy bądź producenta, czy posiada on certyfikat i jest zgodny z wymaganiami ekoprojektu. Należy też przy tym pamiętać, że rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 1 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe, zakazuje wprowadzania do sprzedaży i użytkowania kotłów z rusztem awaryjnym. Ponadto uchwała zakazuje także palenia kiepskiej jakości opałem.

Jakie zmiany wprowadza uchwała antysmogowa?

Uchwała antysmogowa dla Mazowsza weszła w życie 11 listopada 2017 r. Wprowadza ograniczenia i zakazy, co do używanych urządzeń i paliw:

– od dnia wejścia w życie uchwały wszystkie nowe instalacje (piece, kominki i kotły) muszą spełniać wymagania ekoprojektu;

– od 1 lipca 2018 r. nie wolno spalać mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem, węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z ich wykorzystaniem, węgla kamiennego w postaci sypkiej o uziarnieniu 0-3 mm oraz paliw zawierających biomasę o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20 proc. (np. mokrego drewna);

– użytkownicy kotłów na węgiel lub drewno, czyli tzw. kopciuchów, które nie spełniają wymogów dla klas 3, 4 lub 5 wg normy PN-EN 303-5:2012, muszą wymienić je do końca 2022 r. na kocioł zgodny z wymogami ekoprojektu;

– użytkownicy kotłów na węgiel lub drewno klasy 3 lub 4 wg normy PN-EN 303-5:2012, muszą wymienić je do końca 2027 r., na kotły zgodne z wymogami ekoprojektu;

– użytkownicy kotłów klasy 5 wg normy PN-EN 303-5:2012 będą mogli z nich korzystać do końca ich żywotności;

– posiadacze kominków będą musieli wymienić je do końca 2022 r. na takie, które spełniają wymogi ekoprojektu lub wyposażyć je w urządzenie ograniczające emisję pyłu do wartości określonych w ekoprojekcie.

Co z przestrzeganiem przepisów uchwały antysmogowej?

Uchwała antysmogowa przewiduje możliwość skontrolowania stosowanych urządzeń grzewczych. Kontrolę w tym zakresie mogą przeprowadzać straże miejskie i gminne, wójt, burmistrz i prezydent miasta oraz upoważnieni pracownicy urzędów miejskich i gminnych, a także policja oraz Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, a naruszający te przepisy muszą liczyć się z mandatem do 500 zł lub grzywną do 5000 zł. Na żądanie kontrolującego każdy użytkownik kotła, pieca lub kominka, zobowiązany jest do przedstawienia dokumentów potwierdzających, że stosowane przez niego urządzenie grzewcze spełnia wymagania uchwały. Dokumentem takim może być instrukcja użytkowania, dokumentacja techniczna lub inny dokument. Wymóg ten dotyczy także stosowanego paliwa. Aby potwierdzić jego jakość użytkownik instalacji powinien posiadać odpowiedni dokument, np. fakturę zakupu paliwa lub świadectwo jakości. Dostawca węgla powinien na żądanie klienta przekazać mu świadectwo jakości, a klient ma prawo do informacji o sprzedawanym towarze, tj. o jego cenie, pochodzeniu czy parametrach i składzie.

Wsparcie samorządowe i unijne

Mieszkańcy Mazowsza będą mogli liczyć na wsparcie samorządu województwa i Unii Europejskiej. Tylko w ramach RPO WM 2014-2020 na działania związane z ograniczaniem zanieczyszczenia powietrza, a także rozwój mobilności miejskiej zaplanowano ok. 111 mln euro. W 2018 r. planowane są dwa nabory wniosków w ramach RPO WM 2014-2020, które umożliwią gminom pozyskanie funduszy na wymianę starych, nieekologicznych pieców w budynkach użyteczności publicznej i w gospodarstwach domowych. W poprzedniej perspektywie zrealizowano 66 projektów o wartości 325,2 mln zł, z czego dofinansowanie unijne wyniosło 164,6 mln zł. Udało się m.in.: przeprowadzić termomodernizacje kilkudziesięciu budynków publicznych. Powstały liczne instalacje solarne, zamontowano pompy ciepła, wybudowano również 6 elektrowni wiatrowych. Kolejnym źródłem wsparcia jest Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Tylko w latach 2007-2016 na zadania poprawiające jakość powietrza WFOŚiGW w Warszawie przeznaczył ponad 385 mln zł, dofinansowując tymi środkami blisko 3 tys. zadań. Dzięki tej pomocy samorządy, instytucje oraz mieszkańcy Mazowsza wykonali szereg inwestycji ograniczających emisję zanieczyszczeń do powietrza, takich jak modernizacje kotłowni czy montaż pomp ciepła. Powstały również instalacje wykorzystujące odnawialne źródła energii m.in. kolektory słoneczne czy ogniwa fotowoltaiczne.

Autorzy publikujący w serwisie Rozmaitosci.com korzystają z prawa do wolności wypowiedzi i swobody wyrażania opinii a także prawa do krytyki. Publikowane artykuły zawierają osobiste poglądy autorów, które w wielu przypadkach nie są tożsame ani nawet zbieżne z poglądami wydawcy.