Obóz w Łazku

Kamień upamiętniający ofiary niemieckiego obozu w Łazku odsłonięty został 44 lata po zamknięciu obozu, 6 września 1987 roku.   Uroczystość skupiła wielu weteranów i ludzi pamiętających „tamte” czasy, czyli niemieckiej okupacji. Ogromnej większości z nich nie ma już wśród nas. Inicjatorem upamiętnienia, jeśli dobrze pamiętam, był Stanisław Gąska.

09 Olzacki 1987-09-05 Dni Ostroleki B_025

Obecna na uroczystości Zofia Niedziałkowska, autorka monografii „Ostrołęka. Dzieje miasta”, która w czasie niemieckiej okupacji należała do AK i prowadziła tajne nauczanie, też wspominała „tamte” czasy.  Dokładniej opisała je w swojej monografii.

Niemcy rozpoczęli swoje rządy od skonfiskowania wszystkich zapasów artykułów żywnościowych, znajdujących się w składach i sklepach (…) – pisze Niedziałkowska. – Zarządzili również rekwizycję mebli, metali i futer. (…). Wprowadzili poniżające dla Polaków zwyczaje ustępowania z drogi (schodzenia z chodnika), kłaniania się wszystkim umundurowanym Niemcom, nawet z Hitlerjugend. Za nieprzestrzeganie któregoś z wydanych zarządzeń natychmiast karano. Często przetrzymywano w areszcie, ale zdarzało się, że bito w twarz (…). 6 kwietnia 1940 roku odbyło się pierwsze masowe aresztowanie, które objęło około 200 osób.

Później było tylko gorzej. Masowe wysiedlenia Polaków, by zwolnić miejsce dla kilku tysięcy niemieckich osadników, egzekucje (od końca 1939 roku do marca 1940 na wzgórzu za cmentarzem żandarmi rozstrzelali prawie 500 osób), wywózki do obozów i na roboty do Niemiec.

Inaczej nazywały się ostrołęckie ulice: Ribentroppstrasse (d. 11 Listopada), Erich Kochstrasse (d. Kościuszki), Goeringplatz (obecnie plac Bema). Kościół parafialny (fara) najpierw był tymczasowym aresztem, później pełnił funkcje magazynu.

Obóz w Łazku hitlerowcy zorganizowali w lipcu 1940 roku w budynku dawnego browaru. Był to karny obóz pracy, przeznaczony głownie dla „przestępców gospodarczych” i szmuglerów. Jak pisze w swojej monografii Zofia Niedziałkowska, do lipca 1943 roku, czyli daty likwidacji obozu, przewinęło się przez to miejsce około 2 tysiące osób.

Datę odsłonięcia pomnika w Łazku ustalono nieprzypadkowo na 6 września. Tego dnia w roku 1944, po dwudniowej ciężkiej walce z hitlerowcami, do Ostrołęki wdarły się wojska 3. Armii 2. Frontu Białoruskiego pod dowództwem gen. płka Aleksandra Gorbatowa. Dla ludzi, którzy w 1987 roku  zebrali się pod pomnikiem w Łazku, data ta oznaczała wtedy wyzwolenie.

 

Autorzy publikujący w serwisie Rozmaitosci.com korzystają z prawa do wolności wypowiedzi i swobody wyrażania opinii a także prawa do krytyki. Publikowane artykuły zawierają osobiste poglądy autorów, które w wielu przypadkach nie są tożsame ani nawet zbieżne z poglądami wydawcy.