Jedna wycinanka, a tyle interpretacji

lelujaTo, co widać obok, to nie wytwór grafiki komputerowej. To prawdziwa ręczna robota! W dodatku stworzona dość prymitywnym narzędziem. Wycinanka Rozalii Jeziorkowskiej wykonana czterdzieści lat temu jest wirtualnym obiektem listopada w Muzeum Kultury Kurpiowskiej.

Artystka, która w 1976 roku, miała 65 lat, wykonała ją z czerwonego glanzpapieru. Wycinanka to typowa leluja – pionowa symetryczna kompozycja w formie drzewka. U dołu drzewka klęczą dwa anioły, a pośrodku korony wycięta jest postać kurpiowskiej gospodyni z wyraźnie zaznaczonym fartuszkiem.

Lelujami dekorowano kurpiowskie domy w czasie Wielkanocy. Zapewne stąd pochodzi ich nazwa – od wielkanocnego „Alleluja”.
Rozalia Jeziorkowska wycinała i sprzedawała swe prace już w latach 30. XX wieku, gdy turyści z dużych miast zaczęli odkrywać Kurpiowszczyznę, jej walory przyrodnicze oraz kulturę ludową. Jeziorkowska na pewno sprzedawała swe prace do Warszawy.

Po wojnie, gdy władza ludowa chętnie odwoływała się do zdrowej, nieskażonej dekadencją ani odchyleniem prawicowo-nacjonalistycznym kultury ludowej, dzieła wiejskich twórców były szeroko rozpowszechniane, m.in. poprzez Centralę Przemysłu Ludowego i Artystycznego. Dzieła Rozalii Jeziorkowskiej znajdują się Warszawie, Krakowie, Toruniu, Płocku, Łomży i Ostrołęce. Była bowiem wyborną artystką ludową, wielokrotnie nagradzaną i docenianą.

Istnieje wiele interpretacji symboliki lelui – drzewo, symbol odradzającego się życia, łącznik nieba z ziemią czyli tego co boskie z tym co człowiecze. W tej konretnie lelui Rozalii Jeziorkowskiej postać gospodyni znajduje się powyżej klęczących aniołów. Góruje jakby nad nimi.

„Takie połączenie może świadczyć o zeświecczeniu motywu anioła w sztuce ludowej” – czytamy w opisie do obiektu miesiąca w serwisie internetowym Muzeum Kultury Kurpiowskiej.

Autorzy publikujący w serwisie Rozmaitosci.com korzystają z prawa do wolności wypowiedzi i swobody wyrażania opinii a także prawa do krytyki. Publikowane artykuły zawierają osobiste poglądy autorów, które w wielu przypadkach nie są tożsame ani nawet zbieżne z poglądami wydawcy.